Ognisko domowe
Rodzina niejedno ma imię
Granica wieku do zawierania małżeństw wynosi w Norwegii 18 lat. Można posiadać tylko jednego współmałżonka. Oboje małżonkowie odpowiadają za siebie nawzajem oraz mają identyczne obowiązki względem dzieci.
Małżeństwo pod przymusem
Każdy ma prawo do wolnego wyboru współmałżonka, a zmuszanie do małżeństwa jest zakazane i stanowi przestępstwo. Małżeństwo zawarte pod przymusem może być w każdej chwili unieważnione.
Separacja i rozwód
Jeżeli dana osoba nie chce dłużej utrzymywać związku ze współmałżonkiem, ma prawo do przeprowadzenia separacji lub rozwodu. Separacja oznacza zamieszkanie osobno przez okres 1 roku przed wystąpieniem o rozwód. Chcąc wnioskować o separację lub rozwód, należy wypełnić stosowny formularz i przesłać go do urzędu gminy. Jeżeli para posiada dzieci w wieku poniżej 16 lat, należy najpierw zgłosić się do sądu rodzinnego w celu znalezienia najlepszego rozwiązania konfl iktu z punktu widzenia dziecka. Osoby samotnie wychowujące dzieci mają prawo do zasiłku.
Przemoc domowa
W Norwegii obowiązuje zakaz stosowania przemocy w stosunku do małżonków i dzieci. Rodzice nie mogą stosować kar cielesnych jako środka wychowawczego. Kobiety bite i poniżane mogą szukać wsparcia w odpowiednich ośrodkach. Jeżeli Ty lub Twoje dzieci doświadczacie przemocy fi zycznej ze strony współmałżonka, możesz wnioskować o rozwód bez obowiązku odbycia separacji.
Ciąża
Kobiety w ciąży mają prawo do bezpłatnych badań i leczenia. Badania okresowe mają za zadanie kontrolę stanu zdrowia kobiety i dziecka. Miejscowe przychodnie udzielają informacji i pomocy kobietom w ciąży.
Poród
Większość kobiet w Norwegii rodzi w szpitalu, zaś ojciec dziecka lub inna osoba może być obecna przy porodzie. Zwykle matka i noworodek pozostają w szpitalu przez 3-4 dni po porodzie. Wszystkie nowonarodzone dzieci zostają wpisane do Krajowego Rejestru Ludności, dlatego w ciągu 6 miesięcy należy poinformować stosowny urząd o narodzinach dziecka. Po dokonaniu zgłoszenia rodzic otrzyma świadectwo urodzenia dziecka.
Aborcja
W Norwegii kobiety mają prawo do samodzielnej decyzji, czy urodzić dziecko, czy poddać się zabiegowi usunięcia ciąży. Zabieg ten należy przeprowadzić do 12 tygodnia ciąży. Z zamiarem jego wykonania należy zgłosić się do lekarza rodzinnego.
Dzieci
Po narodzinach dziecka Ty lub Twój współmałżonek może otrzymać urlop rodzicielski w pracy lub na uczelni do momentu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. W przypadku, gdy oboje rodzice pracują, zwykle dzieckiem, które ukończyło rok, opiekuje się ktoś inny. Niektóre pary decydują się na niańkę, zaś inne oddają dziecko do żłobka.
Dzieci specjalnej troski
W niektórych rodzinach dzieci mogą cierpieć lub nie otrzymywać należnego wsparcia. W tym przypadku specjalista z opieki społecznej może skontaktować się z rodziną w celu rozwiązania problemu wspólnie. Rodzina może również zabiegać o taką pomoc z własnej woli.
Osoby starsze
Wiele osób starszych w Norwegii prowadzi aktywne życie i mieszka samodzielnie. Aby starsi obywatele mogli mieszkać we własnych domach i żyć do późnej starości, często przydziela się im pomoc domową. Jeżeli osoba starsza zachoruje lub przestanie sobie radzić z codziennymi obowiązkami z powodu podeszłego wieku, zwykle przenosi się do odpowiedniego ośrodka, gdzie otrzymuje niezbędną opiekę.
Śmierć bliskich
Każda religia lub wspólnota przestrzega własnych tradycji i obrzędów żałobnych i pogrzebowych. Norweskie domy pogrzebowe mogą doradzać na temat organizacji ceremonii żałobnej i pogrzebu. W niektórych przypadkach koszty pogrzebu mogą zostać zwrócone przez zakład ubezpieczeń.
Dodatkowe informacje
* Więcej informacji o separacji, rozwodzie i procedurze pojednawczej: www.fylkesmannen.no oraz www.bufdir.no. Na ostatniej stronie znajduje się również lista biur doradztwa rodzinnego.
* Więcej informacji o świadczeniach finansowych oraz instytucji lekarza rodzinnego: www.trygdeetaten.no.
* Polecamy również stronę Krajowego Urzędu Skarbowego: www.skatteetaten.no. Znajdziesz tam informacje na temat zasad nadawania imion noworodkom oraz warunków i ograniczeń dotyczących zawierania związku małżeńskiego.
* Aby skontaktować się z ośrodkiem dla kobiet prześladowanych, zadzwoń pod numer 23 01 03 41 lub odwiedź stronę www.krisesenter.com.
Szkolnictwo i system edukacyjny
Lekcje jęz. norweskiego
Znajomość języka norweskiego stanowi podstawę porozumiewania się w społeczeństwie, uzyskania dostępu do edukacji, pracy oraz możliwości uczestnictwa w życiu społecznym kraju. Dlatego wszyscy imigranci przybywający do Norwegii mają obowiązek uczenia się języka norweskiego. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Wszyscy imigranci muszą ukończyć obowiązkowy kurs językowy, aby uzyskać prawo stałego pobytu w Norwegii (na mocy odpowiedniego pozwolenia), a następnie obywatelstwo. Więcej informacji na ten temat niniejszej broszury w rozdziale pt. ?Pobyt w Norwegii?.
Niektórzy imigranci mają prawo uczestnictwa w programie przygotowawczym dla nowoprzybyłych, w ramach którego odbywają się lekcje norweskiego połączone z pracą na część etatu. Pozostałe osoby mają obowiązek uczęszczania na zajęcia językowe bez oferty pracy, które organizuje się dla osób dorosłych na terenie całego kraju. Po ukończeniu kursu można kontynuować edukację lub rozpocząć pracę. Zwykle zajęcia językowe są nieodpłatne. Więcej informacji na ten temat udziela odpowiedni ośrodek gminny lub gminne centrum kształcenia osób dorosłych.
Obowiązek edukacyjny dzieci
Rodzice dzieci powyżej lat 6 muszą wysłać je do szkoły, w której pozostaną przez następne 10 lat w ramach obowiązku szkolnego. Aby dziecko mogło rozpocząć edukację, należy skontaktować się z najbliższą szkołą lub urzędem gminy.
Przez pierwsze 7 lat obowiązkowej edukacji dzieci uczęszczają do szkoły podstawowej. Następnie 3 lata spędzają w gimnazjum. Edukacja jest bezpłatna, zaś klasy koedukacyjne. Dzieci do klasy 4 mogą po lekcjach uczestniczyć w płatnym programie zajęć pozaszkolnych (tzw. Skolefritidsordningen ? SFO). W szkołach norweskich nie ma obowiązku noszenia mundurków, a uczniowie szkół podstawowych nie są oceniani ani poddawani egzaminom.
Ważne jest, aby rodzice współpracowali ze szkołą w rozwoju i edukacji dzieci. Rodzice są odpowiedzialni za to, aby dzieci codziennie pojawiały się w szkole i przynosiły niezbędne pomoce naukowe. Rodzice powinni również brać udział w wywiadówkach i spotkaniach organizowanych w szkole, o których będą na bieżąco informowani.
Szkoła średnia
Po zakończeniu obowiązkowej edukacji dzieci zwykle kontynuują naukę w szkole średniej. Młodzież ma prawo do dalszego kształcenia, które jednak nie jest obowiązkowe. Również osoby dorosłe mogą dokończyć naukę w szkole średniej, jeżeli nie ukończyły jej wcześniej.
W szkole średniej uczniowie mogą wybrać różne programy nauczania, które pozwolą im uzyskać wykształcenie zawodowe (niezbędne do pracy w handlu, przemyśle lub służbie zdrowia) lub kontynuować naukę w koledżu lub na uniwersytecie. Większość szkół średnich to instytucje państwowe oferujące bezpłatną naukę. Nieliczne szkoły prywatne pobierają od uczniów czesne. Osoba dorosła może przystąpić do egzaminu przeprowadzanego normalnie na zakończenie edukacji obowiązkowej, a następnie rozpocząć naukę w szkole średniej. Więcej informacji na ten temat uzyskasz podczas lekcji języka norweskiego.
Uczelnie wyższe i procedura uznawania świadectw
Chcąc studiować na uczelni wyższej w Norwegii, masz do wyboru uniwersytet lub koledż. Uczelnie w całym kraju oferują nauczanie przedmiotów akademickich i zawodowych.
Aby kontynuować edukację na uczelni wyższej, musisz ukończyć szkołę średnią lub posiadać świadectwo ukończenia jej odpowiednika w innym państwie. Więcej informacji, również na temat procedury nostryfi kacji świadectw, uzyskasz podczas obowiązkowych lekcji języka norweskiego.
Pozostałe instytucje edukacyjne
W Norwegii działa wiele gminnych i prywatnych instytucji edukacyjnych oferujących kursy w różnych dziedzinach, np. językowe, komputerowe i inne zajęcia praktyczne lub akademickie związane z pracą lub zainteresowaniami. Organizacje i stowarzyszenia edukacyjne często publikują opisy różnych kursów oraz dostarczają wielu dodatkowych informacji. Kursy te są oczywiście płatne.
Dodatkowe informacje
* Więcej informacji o lekcjach jęz. norweskiego: www.udi.no, www.vox.no i www.velkommenoslo.no
* Więcej informacji o szkolnictwie i systemie edukacyjnym: www.velkommenoslo.no, www.ung.no i www.study-norway.net.
* Więcej informacji o procedurze uznawania zagranicznych świadectw szkolnych: www.vox.no i www.nokut.no.
* Więcej informacji o kredytach studenckich pod adresem www.lanekassen.no.
Źródło: nyinorge.no
